süpernova
Büyüt
Kepler Süpernovası 

Süpernova nedir?

Bazı yıldızların nükleer reaksiyonlar sonucu çok şiddetli biçimde patlamasıdır. Milyarlarca yıl boyunca parlayarak hidrojenini tüketen yıldızlar, soğumaya başlar. Hidrojenin sebep olduğu büyük parlaklık azalır. Çekim gücündeki denge bozularak, yıldız tekrar büzüşmeye başlar. Bu durumda çekirdek yine ısınır, helyum eriyerek yeni patlamalara sebep olur. Bunun sonucunda da radyasyonların itmesiyle yıldızın kenar katları bir balon gibi şişmeye başlarsüpernova

Genişleyip kırmızı dev haline gelen yıldız, ömrünün sonuna gelmiş demektir. Müthiş bir patlamayla hayatı sona erer. Eğer bu patlama çok büyükse süpernova adını alır.

Patlamadan kısa bir süre sonra parlaklıkları birkaç milyon tane güneşin toplam parlaklığına ulaşır. Çoğu zaman bir galakside süpernova patlaması olduğunda bütün galaksi aydınlanır. Bu olay uzak galaksilerden kolayca takip edilebilir. Büyük kütleli yıldızların bu şekilde patlamasıyla uzaya 5-10 güneş kütlesi kadar madde atılır. Eliptik galaksilerin yaşlı yıldızlarında meydana gelen şiddetli süpernova patlamalarındaysa uzaya 15.000 km/s’lik bir hızla güneş kütlesi kadar madde fırlatılır ve bu maddede hiç hidrojen yoktur. Bu süpernovaların parlaklıkları 10 milyon güneş parlaklığına kadar çıkabilir.

Güneş sistemine en yakın yıldız olan alfa Centauri uzaklığında (4,3 ışık yılı) bir süpernova patlaması olsa, süpernova olarak patlayan yıldızı, uzun süre güneş kadar parlak görürüz. Yani gökyüzünde iki güneş olur. Yayılan kozmik ışınlarla önce dünyanın ozon tabakası yok olur ve yeryüzüne çok fazla morötesi ışın ulaşır. Bitki özümlenmesini sağlayan ışınlarsa yeryüzüne ulaşmaz. Sıcaklık düşer, yağış azalır ve kozmik ışınların da etkisiyle dünya üzerinde canlı hayat felce uğrar. Böyle bir süpernova Güneş sisteminin merkezinde patlasa, dünya diğer bütün gezegenlerle birlikte o anda milyonlarca derece sıcaklık altında ve çok şiddetli şok dalgalarıyla kısa sürede iyonlaşmış gaz haline gelip, saniyede 10.000-15.000 km’lik bir hızla uzaya fırlatılır.

Süpernova olayı çok ender görülen bir olaydır. Samanyolu Galaksisi içinde son 2000 yılda sadece 14 süpernova patlaması kaydedilmiştir. Galaksimizde son süpernova infilakı 1604 yılında Yılancı takımyıldızında gözlenmiştir. Bu yıldız Kepler Süpernovası olarak bilinir.

Sözlükte "süpernova" ne demek?

1. Evrimin ileri bir aşamasına ulaşmış, patlayarak geçici bir süre aşırı parlayan yıldız.

Süpernova kelimesinin ingilizcesi

[supernova] n. (Astronomy) extremely bright star that has exploded due to gravitational collapse of the star's core (characterized by brightness that is up to 100 million times that of the Sun)
n. (Astronomy) supernova, extremely bright star that has exploded due to gravitational collapse of the star's core (charcterized by brightness that is up to 100 million times that of the Sun)
n. supernova, (Astronomy) extremely bright star that has exploded due to gravitational collapse of the star's core

--Reklam--